Belgia ma jeden z najbardziej dojrzałych systemów recyklingu opakowań w Europie, ale też dość złożoną strukturę. Kompetencje środowiskowe należą do trzech regionów: Flandrii, Walonii i Regionu Stołecznego Brukseli. Dla firm sprzedających z zagranicy najważniejsze jest jednak to, że opakowania regulowane są wspólnie dla całego kraju, a sprzęt i baterie obsługują ogólnokrajowe organizacje.
Opakowania: porozumienie międzyregionalne i IVCIE
Zasady dla opakowań określa porozumienie o współpracy między regionami. Jego przestrzeganie nadzoruje Komisja Międzyregionalna ds. Opakowań (IVCIE w języku niderlandzkim, CIE po francusku, IRPC po angielsku). Obowiązki ma „odpowiedzialny za opakowania”, czyli najczęściej firma, która pakuje produkty lub jako pierwsza rozpakowuje je w Belgii. W sprzedaży wysyłkowej do konsumentów odpowiedzialność coraz częściej spoczywa na zagranicznym sprzedawcy.
Obowiązki informacyjne i dotyczące odzysku mają firmy, które wprowadzają ponad 300 kg opakowań rocznie. Firma może realizować je samodzielnie, ale w praktyce prawie zawsze przystępuje do organizacji:
- Fost Plus dla opakowań gospodarstw domowych, czyli tych, które trafiają do konsumentów, w tym paczek z e-commerce,
- Valipac dla opakowań przemysłowych i handlowych (B2B), np. folii paletowych i kartonów zbiorczych.
Firma składa roczną deklarację opakowań za poprzedni rok, zwykle do końca lutego, i płaci opłaty zależne od materiału. Fost Plus stosuje ekomodulację: materiały łatwe do recyklingu są tańsze, a trudne do przetworzenia droższe.
Elektronika: Recupel
Producenci i importerzy sprzętu elektrycznego i elektronicznego realizują obowiązki przez Recupel. Zgłasza się ilości wprowadzanego sprzętu i płaci opłatę środowiskową, która w handlu jest często pokazywana osobno na fakturze (tzw. widoczna opłata). Zagraniczny sprzedawca wysyłkowy powinien zadbać o rejestrację, bo belgijscy klienci mają prawo oddać zużyty sprzęt w punkcie sprzedaży lub zbiórki.
Baterie: Bebat
Baterie i akumulatory, także wbudowane w urządzenia, obsługuje Bebat. Od 2025 r. dochodzą wymagania unijnego rozporządzenia 2023/1542: rejestracja producenta, raporty według typów baterii i nowe cele zbiórki.
Regiony: kiedy mają znaczenie
Regionalne rejestry odpadów (we Flandrii OVAM, w Walonii SPW, w Brukseli Bruxelles Environnement) dotyczą głównie firm z zakładem, magazynem lub biurem w Belgii, które wytwarzają tam odpady. Polski sprzedawca wysyłkowy bez belgijskiej lokalizacji zwykle nie musi raportować odpadów regionalnie, ale ma pełne obowiązki EPR dla opakowań, sprzętu i baterii.
Co zmienia PPWR
Od 12 sierpnia 2026 r. PPWR wymaga, by firma sprzedająca opakowania w Belgii bez siedziby w tym kraju wyznaczyła upoważnionego przedstawiciela ds. EPR. Belgia stopniowo dostosowuje krajowe przepisy, a IVCIE aktualizuje wytyczne. To dobry moment, by uporządkować dane o opakowaniach i przygotować się do nowych wymagań dotyczących recyklingowalności i oznakowania.
Kary i kontrole
IVCIE prowadzi kontrole i może nakładać grzywny administracyjne za brak deklaracji, zaniżone ilości lub niewypełnienie obowiązków odzysku. Kary zaczynają się od kilkuset euro, a przy poważnych lub powtarzających się naruszeniach sięgają dziesiątek tysięcy euro. Komisja może też żądać dokumentacji za poprzednie lata.
Jak się przygotować
- Policz opakowania wysyłane do Belgii i sprawdź, czy przekraczasz 300 kg rocznie.
- Rozdziel opakowania konsumenckie (Fost Plus) i B2B (Valipac).
- Sprawdź asortyment pod kątem sprzętu (Recupel) i baterii (Bebat).
- Przystąp do organizacji i ustal sposób raportowania.
- Wyznacz przedstawiciela zgodnie z PPWR.
- Złóż roczną deklarację w terminie i przechowuj dokumentację.
Jak pomagamy
Otoneso obsługuje rejestracje w Fost Plus, Valipac, Recupel i Bebat, pełni rolę przedstawiciela i składa deklaracje w Twoim imieniu. Rozmawiasz z nami po polsku, a status wszystkich krajów widzisz w EPRpilot.

