Komisja Europejska zapowiada akt o gospodarce o obiegu zamkniętym (Circular Economy Act), który ma uprościć i ujednolicić rozszerzoną odpowiedzialność producenta w UE. Dla firm sprzedających opakowane produkty w kilku krajach to ważna zapowiedź, ale na razie tylko zapowiedź. Wyjaśniamy, co wiadomo, czego jeszcze nie wiadomo i co robić już dziś.
Czym jest Circular Economy Act i co ma wspólnego z EPR opakowań
To inicjatywa ustawodawcza z programu prac Komisji na 2026 r., planowana jako rozporządzenie oparte na art. 114 TFUE (rynek wewnętrzny). Już w Clean Industrial Deal z 26 lutego 2025 r. Komisja zapowiedziała, że akt ma uprościć, scyfryzować i w ukierunkowany sposób rozszerzyć EPR. Konsultacje publiczne trwały od 1 sierpnia do 6 listopada 2025 r. i zebrały kilkaset odpowiedzi od firm, organizacji i administracji.
Najważniejsze fakty w skrócie
- Projektu wciąż nie ma. Program prac wskazywał III kwartał 2026 r., strona konsultacji Komisji mówi o IV kwartale 2026 r.
- Media podawały różne daty (11 listopada, 18 listopada, grudzień 2026 r.), ale żadna nie została potwierdzona przez Komisję.
- Spodziewany zakres to harmonizacja EPR, wspólne definicje odpadów, zasady utraty statusu odpadu, jednolity rynek odpadów i prawdopodobnie rewizja dyrektywy WEEE.
- PPWR, czyli rozporządzenie (UE) 2025/40, stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. i jego obowiązki obowiązują niezależnie od nowego aktu.
Dlaczego termin się przesuwa
Z doniesień prasowych wynika, że zastrzeżenia do oceny skutków zgłosiła Rada ds. Kontroli Regulacyjnej, co opóźniło przyjęcie projektu. Do czasu publikacji tekstu przez Komisję każda data jest tylko prognozą. Dla planowania w firmie lepiej przyjąć, że nic się nie zmienia, dopóki nie zobaczymy przyjętego przepisu.
Co nowy akt może zmienić w PPWR, a czego nie
Analizy Parlamentu Europejskiego wskazują jako możliwe narzędzia zmiany dyrektywy ramowej o odpadach, dyrektywy składowiskowej i dyrektywy WEEE. PPWR nie jest tam wymieniane wprost. Dziś obowiązują więc m.in. te zasady PPWR:
- rejestracja w każdym państwie, w którym produkt jest po raz pierwszy udostępniany (art. 44 ust. 2), i zakaz sprzedaży bez niej (art. 44 ust. 4),
- roczne raportowanie danych za poprzedni rok do 1 czerwca (art. 44 ust. 7), z uproszczonym zakresem dla producentów poniżej 10 ton w danym kraju (art. 44 ust. 8),
- upoważniony przedstawiciel w każdym państwie innym niż kraj siedziby producenta (art. 45 ust. 3),
- równe traktowanie producentów przez organizacje odzysku bez względu na pochodzenie i wielkość (art. 46 ust. 5).
Circular Economy Act może w przyszłości ujednolicić sposób rejestracji czy zasady opłat, ale nie unieważnia tych obowiązków z dnia na dzień.
Przedstawiciel ds. EPR: osobna ścieżka zmian
Równolegle trwają prace nad złagodzeniem obowiązku przedstawiciela. Komisja zaproponowała w grudniu 2025 r. zawieszenie art. 45 ust. 3 do 2035 r. Parlament w październiku 2026 r. chce ograniczyć zawieszenie do mikro i małych producentów z UE, a Rada zwolnić z przedstawiciela producentów z UE wprowadzających mniej niż 1 tonę rocznie w danym kraju. Żadne z tych stanowisk nie jest jeszcze prawem, więc obowiązek przedstawiciela nadal obowiązuje.
Jakich zmian w EPR domagają się państwa i branża
W debacie powtarza się kilka postulatów:
- jeden europejski punkt rejestracji EPR zamiast osobnych rejestrów w każdym kraju (inicjatywa Austrii poparta przez Czechy i Estonię),
- węższy obowiązek przedstawiciela, zwłaszcza dla małych firm,
- wspólne zasady ustalania opłat i większy wpływ producentów na organizacje odzysku (stanowisko kilkudziesięciu organizacji branżowych),
- wsparcie rynku recyklatów tworzyw, np. przez kryteria zawartości recyklatu w zamówieniach publicznych (wniosek Włoch).
Ile trwa droga od projektu do obowiązującego przepisu
Dobrym punktem odniesienia jest samo PPWR. Projekt Komisji pojawił się 30 listopada 2022 r., a rozporządzenie zaczęło obowiązywać 12 sierpnia 2026 r., czyli po około 3 latach i 8 miesiącach. Nawet jeśli Circular Economy Act zostanie zaproponowany jeszcze w 2026 r., realne zmiany w EPR to perspektywa kilku lat.
Co powinna zrobić firma sprzedająca w kilku krajach UE
- Utrzymać lub uzupełnić rejestracje EPR w każdym kraju, w którym wprowadza opakowania.
- Nie wypowiadać umów z upoważnionymi przedstawicielami tam, gdzie art. 45 ust. 3 ich wymaga.
- Zbierać dane o masie opakowań osobno dla każdego kraju i pilnować terminu raportu do 1 czerwca.
- Śledzić prace nad aktem, ale planować budżet i procesy według obecnych przepisów.
Czego jeszcze nie wiemy
Nie znamy treści projektu, daty jego przyjęcia ani tego, czy obejmie PPWR bezpośrednio. Zapowiedzi o szerszym uproszczeniu EPR pochodzą z wypowiedzi politycznych i prasy, a nie z opublikowanego tekstu. Gdy Komisja przedstawi projekt, zaktualizujemy ten artykuł.
Jak pomagamy
W Otoneso prowadzimy rejestracje EPR opakowań w krajach UE, zapewniamy upoważnionego przedstawiciela i raportujemy dane w Twoim imieniu. Śledzimy zmiany w PPWR i nowe inicjatywy Komisji, żeby Twoja zgodność nie zależała od plotek o terminach.

